O
kadar çok tekrarlandı, o kadar çok gidilip gelindi ki, durum
kimseden saklanamaz hale geldi. Türk sinemasında kendilerine iyi
birer yer yapan iki yabancı uyruklu yıldızımız, Feri Cansel’
le Cihangir Gaffari, Türkçe’deki «Çat burada, çat kapı
arkasında» deyimine uygun olarak yurt dışını «komşu kapısı»
yaptılar. Belli aralarla yurt dışına çıkıp çıkıp
dönüyorlar. Herkesin dikkatini çeken bu gidip gelmelerin, bu kısa
süreli yurt dışı seyahatlerin nedeni de açık: İki artist de
yabancı uyruklu. Kıbrıs Türklerinden olan Feri Cansel, İngiliz
pasaportu taşıyor, Cihangir Gaffari’ de ise İran’ın arslanlı
pasaportu var. Eh, mesele ayan beyan ortada işte. Yabancı
uyrukluların Türkiye’de çalışabilmeleri özel izinlere,
çeşitli formalitelere bağlı bir şey. Üstelik bu iş için
tanınan süre 6 aydan fazla değil. Gaffari ile Cansel bu yüzden
sık sık dışarıya çıkıp dönüyorlar, böylece «süre
tazelemesi» yapıyorlar.
Geçen
hafta Türkiye’deki çalışma izni biten Feri Cansel, 3 katlı bir
pastayla uçağa binip Kıbrıs’a gitti. Lefkoşa’da, İbni Sina
sokağındaki «ana evne» gitti. Orada oturan kızı Zümrüt’ün
doğum gününde bulundu ve 3 gün sonra tekrar Türkiye’ye döndü,
labiî bu arada formaliteler halledilmiş, Cansel. 6 aylık bir
çalışma izni daha koparmıştı. Böylece «kızımın doğum
gününde bulunacağım» şeklindeki gerekçenin altında yatan
gerçek su yüzüne çıkmış oluyordu Kendine Türk sinemasında
kadın oyuncular arasında belirli bir yer yapan Feri Cansel’le,
Yeşilçam’daki Ringo akımının önde gelen tiplerinden biri olan
Cihangir Gaffari’nin durumu 5682 sayılı Pasaport Kanununun
kapsamına giriyor. Bu kanun hükümlerine göre Türkiye’de
çalışmak isteyen bir yabancı artist önce kendi memleketindeki
Türk konsolosluğuna baş vuruyor. Türk konsolosluğu bu durumu
Dışişleri Bakanlığına bildiriyor. Dışişleri Bakanlığı da
İçişleri Bakanlığının onayını aldıktan sonra müracaat eden
artiste olumlu veya olumsuz bir cevap veriyor. Musa, de, tabii zaman
bakımından sınırlı. Yani Türkiye'de çalışmak isteyen artiste
bu izin 1 ay, 2 ay, 3 ay ve 6 ay olarak veriliyor. Süre bitince o
artist Türkiye'yi terk etmek zorunda. Yeniden dönüp çalışmak
isterse, aynı formaliteler bir daha tekrarlanıyor. Feri Cansel’le
Cihangir Gaffari'nin bitmez tükenmez gidip gelmelerinde bu
formaliteler daima tekrarlanıyor. Üstelik her seferinde izin almak
da garanti değil. İlgililer, artistin Türkiye'de çalışmasını
sakıncalı görürlerse, ya da polis, artistin «zararlı
faaliyetlerde bulunduğuna dair» rapor verirse bu izin her zaman
iptal edilebiliyor. Anlayacağınız, Demokles'in kılıcı her
dakika Cansel'le Gaffari'nin başında sallanıyor. Bir yandan bu
tehlikeler. bir yandan en çok 6 ayda bir yenilenen formalitelerden
bıkıp usanan Cansel’le Gaffari'nin birer Türk vatandaşıyle
evlenip bu işi kökünden halledecekleri son günlerde, sinema
çevrelerinde sık sık söyleniyor. Hatta Cihangir'in İzmirli bir
Türk kızıyla »gizli nikah» yapacağı, Tahran'la yaptığı bir
telefon konuşmasından sonra ailesinden izin aldığı da ilave
ediliyor. Ne var ki, bu da. Türkiye'de kalabilmek için garanti bir
formül değil. Bakınız bu konuda İstanbul Emniyet Müdürü
Muzaffer Çağlar ne diyor:
-
«Cihangir Gaffari ile Feri Cansel 5682 sayılı kanun hükümleri
dahilinde Türkiye'de icrayı sanat etmektedirler. Çalışma
müsaadeleri yenilenmezse, zararlı faaliyetlerde bulundukları
tespit edilirse bu şekilde hareket eden diğer yabancılar gibi, her
ikisi de yurt dışına çıkarılırlar ve tahmin ederim, bir daha
kolay kolay Türkiye’ye dönemezler.»
Her
ikisi de Yeşilçam'da sağlam birer yer sahibi olan Cansel'le
Cihangir Gaffari'nin Türkiye’de çalışmaya devam etmeleri gün
geçtikçe biraz daha zorlaşıyor. Tabii bu durum, onların yerine
göz diken artistleri sevindirip ümitlendiriyordur. Üstelik Türk
sinemasının bu iki yabancı uyruklu yıldızının başında sadece
«çalışma izni» sorunu, «Türkiye'de kalabilme» meselesi yok.
Feri Cansel. «Şu işi halletsem kızımı hemen yanıma alacağım,»
diyor arkadaşlarına. Cihangir Gaffari’nin derdi ise daha başka:
«Ben evleneceğim kızı seviyorum. O, tam benim aradığım
nitelikleri taşıyor. Ama bunu kime anlatacağım? Herkes 'Cihangir
Türkiye'de kalabilmek için evlendi,' şeklinde düşünecek,» diye
dertleniyor...(diğer haberler için aşağıdaki linke tıklayın)
Yorumlar
Yorum Gönder